Η διαφάνεια στις δημόσιες δαπάνες ως προϋπόθεση λογοδοσίας
Η διαφάνεια στις δημόσιες δαπάνες είναι προϋπόθεση για τη λογοδοσία και τη δημοκρατική εποπτεία. Ωστόσο, η πρόσβαση στα δεδομένα και η ανάλυσή τους παραμένουν δύσκολες για πολλούς ερευνητές και δημοσιογράφους.
Για αυτόν τον λόγο, τρία ερευνητικά έργα του προγράμματος Horizon 2020 —OpenBudgets.eu, Your Data Stories (YDS) και DIGIWHIST— συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν ένα σύνολο ανοικτών εργαλείων και δεδομένων που βοηθούν τους δημοσιογράφους να παρακολουθούν, να αναλύουν και να αποκαλύπτουν πώς δαπανάται το δημόσιο χρήμα.
OpenBudgets.eu: Εκπαίδευση, ανάλυση και οπτικοποίηση προϋπολογισμών
Το OpenBudgets.eu αποτελεί την καρδιά του εγχειρήματος, παρέχοντας ένα σύνολο εργαλείων για την εκπαίδευση, την ανάλυση και την οπτικοποίηση δημοσιονομικών δεδομένων.
Η πλατφόρμα περιλαμβάνει:
- εκπαιδευτικό υλικό και tutorials για τη δημοσιογραφία δεδομένων,
- ένα συνδεδεμένο αποθετήριο δεδομένων για προϋπολογισμούς και δαπάνες,
- και λογισμικό ανάλυσης που επιτρέπει την εξερεύνηση δημοσιονομικών στοιχείων.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το παιχνίδι “The Good, The Bad and The Accountant”, που εισάγει με απλό τρόπο τις έννοιες της δημόσιας δαπάνης, των συγκρούσεων συμφερόντων και της διαφθοράς.
Με τον τρόπο αυτό, το OpenBudgets.eu δίνει στους δημοσιογράφους τα πρώτα εργαλεία για να εντοπίσουν «πού βρίσκονται οι ιστορίες» μέσα στα δημοσιονομικά δεδομένα.
DIGIWHIST: Η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για δημόσιες συμβάσεις
Το έργο DIGIWHIST συμπληρώνει την εικόνα, παρέχοντας την πληρέστερη βάση δεδομένων δημόσιων συμβάσεων στην Ευρώπη, με στοιχεία από 35 δικαιοδοσίες σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Μέσω της πλατφόρμας opentender.eu, οι δημοσιογράφοι μπορούν να αναζητούν, να συγκρίνουν και να αναλύουν δεδομένα δημοσίων συμβάσεων, να εντοπίζουν ύποπτα πρότυπα μέσω εργαλείων “red flags”, και να εξετάζουν το νομικό και θεσμικό πλαίσιο κάθε διαδικασίας.
Έτσι, η DIGIWHIST προσφέρει ένα κρίσιμο υπόβαθρο για αποκαλυπτική δημοσιογραφία και έρευνα σχετικά με την κακοδιαχείριση ή τη διαφθορά σε δημόσιες προμήθειες.
Your Data Stories: Από τα δεδομένα στην αφήγηση
Το τρίτο έργο, Your Data Stories (YDS), φέρνει τη δύναμη της αφήγησης με δεδομένα (data storytelling).
Με τα εργαλεία του YDS, οι δημοσιογράφοι μπορούν να αναζητούν, να διασυνδέουν και να οπτικοποιούν δεδομένα από διαφορετικές πηγές, ώστε να μετατρέπουν την ανάλυση σε ιστορίες με κοινωνικό αντίκτυπο.
Η πλατφόρμα ενοποιεί δεδομένα από πολλαπλές βάσεις, επιτρέπει την εύκολη ανάλυση και προσφέρει έτοιμα εργαλεία οπτικοποίησης που καθιστούν την ερευνητική δημοσιογραφία πιο προσβάσιμη, ακόμη και σε μη ειδικούς στη στατιστική ή τον προγραμματισμό.
Προς μια νέα εποχή διαφάνειας και δημοσιογραφίας δεδομένων
Τα έργα OpenBudgets.eu, DIGIWHIST και Your Data Stories απέδειξαν πώς τα ανοικτά δεδομένα, οι τεχνολογίες ανάλυσης και η δημοσιογραφία ερευνών μπορούν να συνεργαστούν για να ενισχύσουν τη λογοδοσία των κυβερνήσεων και να προωθήσουν τη διαφάνεια στην Ευρώπη.
Αν και ορισμένα εργαλεία βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, η συμβολή τους είναι καθοριστική για τη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς δημοσιογράφων δεδομένων, ικανών να αξιοποιούν τα δημόσια δεδομένα για να αποκαλύπτουν, να εξηγούν και να διεκδικούν καλύτερη διακυβέρνηση.
Η σημασία για την Ελλάδα
Η ελληνική εμπειρία με την πλατφόρμα διαφάνειας “Διαύγεια”, το ΚΗΜΔΗΣ και το data.gov.gr, δείχνει ότι πρέπει να βελτιωθεί ουσιαστικά η ποιότητα και ποσότητα των ανοιχτών δεδομένων από την κεντρική κυβέρνηση και την αυτοδιοίκηση για την ανάπτυξη ερευνητικής δημοσιογραφίας βασισμένης σε δεδομένα.
Τα εργαλεία του OpenBudgets.eu και των συνεργατικών έργων του μπορούν να υποστηρίξουν:
- δημοσιογράφους, που αναζητούν διασταυρώσεις και τεκμηρίωση για υποθέσεις δημοσίου ενδιαφέροντος,
- πολίτες και ερευνητές, που επιδιώκουν τη διαφάνεια και τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών,
- και θεσμούς που θέλουν να αναπτύξουν νέες μορφές ανοικτής λογοδοσίας.
Η αξιοποίησή τους από ελληνικά μέσα, πανεπιστήμια και φορείς της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να ενισχύσει την ποιοτική δημοσιογραφία δεδομένων και να προάγει μια κουλτούρα ανοιχτής διακυβέρνησης στη χώρα.
📘 Εξερευνήστε τα εργαλεία:
Πηγή άρθρου: openbudgets.eu